Composteerbaar versus recyclebaar: het verschil voor FM
In de zoektocht naar duurzame alternatieven voor wegwerpplastic duiken termen op als composteerbaar, biologisch afbreekbaar en recyclebaar. Deze begrippen worden vaak door elkaar gebruikt, maar betekenen fundamenteel iets anders. Voor facility managers is het onderscheid cruciaal bij de keuze van verpakkingen en bij het inrichten van afvalstromen.
Nederlandse context
In Nederland wordt industrieel composteerbaar materiaal (gecertificeerd volgens EN 13432, herkenbaar aan het Kiemplantlogo) alleen daadwerkelijk gecomposteerd als het in de GFT-bak of de industriële composteerinstallatie terechtkomt. Thuiscomposteerbaar materiaal (OK Compost HOME) heeft een ander tempo. KIDV (Kennisinstituut Duurzaam Verpakken) waarschuwt dat composteerbare verpakkingen in het restafval of de plasticstroom terechtkomen en daar juist vervuiling veroorzaken. De gemeentelijke afvalverwerkers zijn verdeeld: sommige accepteren composteerbare verpakkingen in de GFT, andere niet.
Kernbegrippen
- Industrieel composteerbaar
- Materiaal dat binnen 12 weken afbreekt bij temperaturen van 55-60°C in een industriële composteerinstallatie, conform EN 13432.
- Recyclebaar
- Materiaal dat mechanisch of chemisch kan worden verwerkt tot nieuwe grondstof voor dezelfde of een andere toepassing.
- Biologisch afbreekbaar
- Materiaal dat door micro-organismen wordt afgebroken; zegt niets over de snelheid of de omstandigheden die daarvoor nodig zijn.
- Kiemplantlogo
- Keurmerk dat aangeeft dat een product voldoet aan EN 13432 voor industriële composteerbaarheid.
- Contaminatie
- Vervuiling van een afvalstroom door materiaal dat er niet in thuishoort; composteerbaar plastic in de recyclingsstroom is een veelvoorkomend probleem.
Hoe het werkt
Recyclebaar materiaal (zoals PET, HDPE, aluminium, glas, papier) wordt mechanisch verwerkt tot nieuwe grondstof. Het materiaal behoudt zijn waarde en kan meerdere keren worden hergebruikt. Recycling werkt het best als stromen zuiver zijn: hoe minder vervuiling, hoe hoger de kwaliteit van het recyclaat.
Composteerbaar materiaal breekt af tot water, CO₂ en compost. Dit klinkt ideaal, maar er zijn belangrijke kanttekeningen. Ten eerste: de compost is van lage waarde vergeleken met gerecyclede grondstoffen. Compostering staat daarom lager op de R-ladder dan recycling. Ten tweede: composteerbaar materiaal moet in de juiste stroom terechtkomen. In het restafval wordt het verbrand. In de plasticstroom veroorzaakt het vervuiling. Alleen in de GFT of bij een industriële composteerder wordt het daadwerkelijk gecomposteerd.
Voor FM-professionals geldt: kies recyclebaar waar mogelijk en composteerbaar alleen als het materiaal daadwerkelijk in de composteerstroom terechtkomt. Dit vereist duidelijke instructies bij afvalbakken en afstemming met je afvalverwerker. Als je gemeente composteerbare verpakkingen niet accepteert in de GFT, heeft het weinig zin om ze in te kopen.
Verwante onderwerpen
Volg het laatste nieuws over dit onderwerp via Afval & circulaire economie op FM Radar →