Bouwveiligheid: FM als opdrachtgever

Nederlandse context

Het Arbobesluit bouwproces (hoofdstuk 2, afdeling 5) implementeert de Europese Richtlijn Tijdelijke en Mobiele Bouwplaatsen (92/57/EEG). De opdrachtgever moet bij projecten met meerdere aannemers een veiligheids- en gezondheidsplan (V&G-plan) laten opstellen en een coördinator ontwerp (V&G-coördinator ontwerpfase) en uitvoering aanwijzen. De inspectiedienst bouw van de Arbeidsinspectie houdt toezicht. Bij ernstige ongevallen op de bouwplaats kan de opdrachtgever aansprakelijk worden gesteld.

Kernbegrippen

V&G-plan

Veiligheids- en gezondheidsplan: verplicht document bij bouwwerkzaamheden met meerdere aannemers. Beschrijft de risico's en beheersmaatregelen per projectfase.

V&G-coördinator

Door de opdrachtgever aangewezen deskundige die de veiligheids- en gezondheidscoördinatie verzorgt in de ontwerp- en/of uitvoeringsfase.

Kennisgeving

Verplichte melding aan de Arbeidsinspectie voor bouwprojecten die langer dan 30 werkdagen duren of met meer dan 500 mandagen werken.

Opdrachtgeversverantwoordelijkheid

De wettelijke plicht van de opdrachtgever om de veiligheid en gezondheid op de bouwplaats mede te waarborgen, ook al voert een aannemer het werk uit.

Wat de wet vereist

Bij bouwwerkzaamheden waar meerdere aannemers tegelijkertijd of achtereenvolgens werkzaam zijn, moet u als opdrachtgever een V&G-plan laten opstellen. Dit plan beschrijft de specifieke risico's van het project (werken op hoogte, asbest, graven, zware hijswerkzaamheden) en de maatregelen die elke aannemer moet nemen. Het V&G-plan wordt opgesteld in de ontwerpfase en bijgewerkt tijdens de uitvoering.

U moet een V&G-coördinator aanwijzen voor zowel de ontwerpfase als de uitvoeringsfase. In de ontwerpfase adviseert de coördinator over het inbouwen van veiligheid in het ontwerp — keuzes die later risico's voorkomen. In de uitvoeringsfase coördineert de coördinator de samenwerking tussen aannemers en bewaakt de naleving van het V&G-plan. Voor projecten langer dan 30 werkdagen of met meer dan 500 mandagen bent u verplicht een kennisgeving te doen bij de Arbeidsinspectie.

De opdrachtgeversverantwoordelijkheid is niet delegeerbaar door het uitbesteden van het werk. De Arbeidsinspectie kan bij een ernstig ongeval zowel de aannemer als de opdrachtgever beboeten als blijkt dat de veiligheidscoördinatie onvoldoende was. Neem bouwveiligheid serieus in het contractmanagement: eis VCA-certificering, stel een VGM-plan als contractbijlage en houdt toezicht op de naleving.