Waterverbruik in datacenters: WUE uitgelegd

Nederlandse context

Nederland heeft ondanks het waterrijke imago te maken met regionale waterschaarste, met name in droge zomers. Waterschappen en provincies leggen in vergunningen beperkingen op aan grondwateronttrekking voor koeling. De Rijksoverheid heeft in de Kamerbrief Datacenterbeleid (2022) aandacht gevraagd voor het waterverbruik van grote datacenters, met name in de Randstad.

Kernbegrippen

WUE

Water Usage Effectiveness. Jaarlijks waterverbruik van het datacenter (in liters) gedeeld door het IT-energieverbruik (in kWh). Hoe lager, hoe efficiënter.

Verdampingskoeling

Koelmethode waarbij water verdampt om warmte af te voeren. Effectief maar waterintensief. Gangbaar in adiabatische koelers en koeltorens.

Droogkoeler

Koelsysteem dat warmte afvoert via lucht zonder waterverbruik. Minder efficiënt dan verdampingskoeling bij hoge buitentemperaturen.

Spui-water

Water dat periodiek uit een koeltorencircuit wordt afgevoerd om ophoping van mineralen en micro-organismen te voorkomen. Draagt bij aan het totale waterverbruik.

Closed-loop koeling

Gesloten koelcircuit zonder direct waterverbruik. Gebruikt een warmtewisselaar om warmte over te dragen zonder het koelmedium te verliezen.

Hoe het werkt

WUE wordt berekend door het jaarlijkse waterverbruik te delen door het jaarlijkse IT-energieverbruik. Een datacenter dat 5 miljoen liter water verbruikt en 10.000 MWh IT-load heeft, heeft een WUE van 0,5 L/kWh. De EU EED-rapportage vereist dat datacenters boven 500 kW hun WUE rapporteren.

Het waterverbruik in datacenters komt grotendeels van verdampingskoeling. Koeltorens en adiabatische koelers verdampen water om de warmte van servers af te voeren. In het Nederlandse klimaat werken deze systemen het hardst in de zomer, wanneer free cooling onvoldoende capaciteit biedt. Daarnaast verbruikt waterbehandeling (ontkalking, spui) extra water.

FM-professionals kunnen WUE verbeteren door koelstrategieën aan te passen: hogere serverinlaattemperaturen verminderen de koelbehoefte, droogkoelers beperken het waterverbruik in voor- en najaar, en waterhergebruik (opvang van condenswater of gebruik van regenwater) verlaagt de afhankelijkheid van leidingwater. Rapporteer WUE naast PUE om een compleet beeld van de milieu-impact te geven.