Co-creatie en leveranciersinnovatie in FM
Co-creatie is het gezamenlijk ontwikkelen van oplossingen door opdrachtgever en leverancier. In FM leidt dit tot innovaties die geen van beide partijen alleen had bereikt: slimme schoonmaakrobots, data-gedreven onderhoud, hospitality-concepten. Het vereist een contractrelatie die ruimte biedt voor experiment en een cultuur van wederzijds vertrouwen.
Nederlandse context
FMN organiseert innovatiesessies en awards die co-creatie in FM stimuleren. De FMN Innovation Award beloont samenwerkingen tussen opdrachtgevers en leveranciers. NEVI besteedt in haar kennisprogramma aandacht aan leveranciersgedreven innovatie. In de publieke sector biedt de innovatiepartnerschap-procedure uit de Aanbestedingswet ruimte voor co-creatie binnen het aanbestedingskader. Start-ups in FM-tech worden steeds vaker betrokken via innovatielabs of pilotprojecten.
Kernbegrippen
- Co-creatie
- Het gezamenlijk door opdrachtgever en leverancier ontwikkelen van nieuwe oplossingen, diensten of producten.
- Innovatiepartnerschap
- Aanbestedingsprocedure die specifiek is ontworpen voor het inkopen van innovatieve oplossingen die nog niet op de markt beschikbaar zijn.
- Pilotproject
- Een kleinschalig experiment om een innovatie te testen voordat deze breed wordt uitgerold; beperkt risico en levert leerervaringen op.
- Innovatiebudget
- Gereserveerd budget binnen het FM-contract bestemd voor het testen en implementeren van innovaties.
- Intellectual property
- Eigendomsrecht op uitvindingen en ideeën die uit de co-creatie voortkomen; moet vooraf contractueel geregeld zijn.
Aanpak stap voor stap
Begin met het creëren van ruimte. Neem in je FM-contracten een innovatieclausule op: een jaarlijks innovatieoverleg, een klein innovatiebudget (1 tot 2 procent van de contractwaarde) en de afspraak dat de leverancier minimaal twee innovatievoorstellen per jaar indient.
Organiseer jaarlijks een innovatiesessie met je kernleveranciers. Formuleer een concrete uitdaging: hoe verlagen we de energiekosten met 10 procent, hoe verbeteren we de gebruikerstevredenheid van vergaderruimtes, hoe reduceren we het schoonmaakafval? Laat leveranciers hun ideeën presenteren en selecteer de meest belovende voor een pilotproject.
Bij de pilot definieer je vooraf de succesindicatoren, de looptijd en het budget. Evalueer na afloop: heeft de innovatie het verwachte effect? Is opschaling haalbaar? Regel vooraf de intellectuele eigendomsrechten: wie is eigenaar van het idee als het succesvol is? Een eerlijke regeling (gedeeld eigendom of licentie) stimuleert leveranciers om hun beste ideeën in te brengen. Co-creatie werkt het best in langlopende contractrelaties met wederzijds vertrouwen.
Verwante onderwerpen
Volg het laatste nieuws over dit onderwerp via FM-inkoop op FM Radar →