Duurzame inkoopcriteria voor milieu in FM

Nederlandse context

PIANOo beheert de MVI-criteriatool met milieucriteria per productgroep. De EU Green Public Procurement (GPP) criteria vormen de basis. Voor de rijksoverheid zijn de milieucriteria verplicht bij aanbestedingen. Relevante keurmerken zijn: EU Ecolabel (breed), Nordic Swan (Scandinavisch, gangbaar in NL), FSC/PEFC (hout en papier), Energy Star (apparatuur), Milieukeur (voeding en diensten). De Milieulijst en Energielijst (RVO) bieden fiscale voordelen voor milieu-investeringen (MIA/VAMIL/EIA).

Kernbegrippen

Green Public Procurement

EU-beleid dat overheden stimuleert om milieucriteria mee te wegen bij de inkoop van producten en diensten.

Minimumeisen (knock-out)

Milieucriteria waaraan de leverancier moet voldoen om mee te mogen doen aan de aanbesteding; niet voldoen betekent uitsluiting.

Gunningscriteria milieu

Milieucriteria die extra punten opleveren bij de beoordeling; belonen leveranciers die boven de minimumeis presteren.

Levenscycluskosten

Milieu-impact van een product over de gehele levensduur; kan als gunningscriterium worden meegewogen mits de berekeningsmethode vooraf is gespecificeerd.

MIA/VAMIL

Fiscale regelingen die extra afschrijvingsmogelijkheden bieden voor milieu-investeringen die op de Milieulijst staan.

Wat de wet vereist

Voor rijksoverheidsinkoop zijn de PIANOo MVI-milieucriteria verplicht bij Europese aanbestedingen. Dit omvat criteria voor onder meer schoonmaakmiddelen (milieukeurmerk), kantoormeubilair (recyclebaar materiaal, FSC-hout), ICT (Energy Star, terugname), catering (biologisch, seizoensgebonden) en vervoer (emissieklasse). Decentrale overheden zijn niet verplicht maar worden sterk gestimuleerd om dezelfde criteria toe te passen.

De CSRD verplicht rapportage over de milieu-impact van ingekochte producten en diensten. Dit maakt dat ook private organisaties milieucriteria in hun inkoop integreren, niet uit vrijwilligheid maar om aan rapportageverplichtingen te voldoen.

In de praktijk neemt u milieucriteria op in twee fasen. Als minimumeisen (knock-out): de leverancier moet aantonen dat producten een erkend milieukeurmerk hebben of aan gelijkwaardige eisen voldoen. Als gunningscriteria: leveranciers die bovenpresteren (lager energieverbruik, hoger recyclingpercentage, circulaire propositie) krijgen extra punten. Documenteer de criteria en de beoordeling zorgvuldig, zeker bij publieke aanbestedingen.