Post-covid werkplekstrategie in Nederland

Nederlandse context

Het CBS rapporteert dat het percentage thuiswerkers in Nederland steeg van 37 procent in 2019 naar 52 procent in 2023 en zich sindsdien heeft gestabiliseerd rond 48 procent. De kantorenleegstand steeg in sommige regio's. Het PBL (Planbureau voor de Leefomgeving) publiceerde scenario's over de gevolgen voor steden en mobiliteit. De SER adviseerde over de balans tussen thuis- en kantoorwerk.

Kernbegrippen

Structureel thuiswerken

Thuiswerken als blijvend onderdeel van de werkweek, niet als tijdelijke noodoplossing.

Kantoortransformatie

Verbouwing of herinrichting van kantoorruimte om aan te sluiten bij hybride werkpatronen.

Flight to quality

Trend waarbij organisaties kiezen voor minder maar kwalitatief betere kantoorruimte.

Magneetfunctie

Eigenschap van een kantoor die medewerkers motiveert om naar kantoor te komen in plaats van thuis te werken.

Hoe het werkt

De verschuiving is niet tijdelijk gebleken. Nederlandse organisaties hebben gemiddeld 20 tot 30 procent minder kantoorruimte nodig dan voor de pandemie. De resterende ruimte wordt anders gebruikt: meer ontmoeting, minder individuele werkplekken. Dit is de flight to quality: organisaties verhuizen naar kleinere, betere kantoren op aantrekkelijke locaties.

Voor facilitair managers betekent dit een herpositionering. De rol verschuift van gebouwbeheer naar werkplekregie. Het gaat niet meer om vierkante meters maar om de kwaliteit van de ervaring die het kantoor biedt. Schoonmaak, catering en technologie worden afgestemd op fluctuerende bezetting in plaats van op een vast aantal gebruikers.

Strategisch zijn er drie opties. Downsizen: minder ruimte huren en de besparing investeren in kwaliteit. Herinrichten: dezelfde ruimte anders indelen met meer variatie en minder vaste werkplekken. Of subletten: overtollige ruimte onderverhuren. De keuze hangt af van huurcontracten, locatie en organisatiestrategie. In alle gevallen is een gedegen bezettingsmeting het vertrekpunt.