NEN-EN ISO 52120: gebouwautomatisering en energieprestatie

Nederlandse context

In Nederland is de norm relevant voor de BENG-berekening bij nieuwbouw en bij het opstellen van energielabels. Het Rijksvastgoedbedrijf hanteert klasse A als ambitie voor nieuwe overheidsgebouwen. De EPBD-herziening verplicht grote gebouwen tot minimaal klasse B gebouwautomatisering. De NEN publiceert de Nederlandse versie.

Kernbegrippen

Klasse A

Hoogste automatiseringsniveau: geavanceerde regeling met optimalisatiefuncties, energiemonitoring, demand response en integratie tussen systemen.

Klasse B

Geavanceerde regeling: individuele ruimteregeling, tijdprogramma's, centrale monitoring. De norm die de EPBD voor grote gebouwen gaat vereisen.

Klasse C

Standaard automatisering: basisregeling per zone, geen optimalisatie. Het huidige niveau van veel bestaande gebouwen.

Klasse D

Geen automatisering: handmatige bediening van installaties. Leidt tot het hoogste energieverbruik en is niet meer toegestaan bij nieuwbouw.

BAC-factor

Correctiefactor die de energiebesparing door gebouwautomatisering kwantificeert. Klasse A levert tot 30% besparing op verwarming en 20% op elektriciteit ten opzichte van klasse C.

Wat de wet vereist

De herziene EPBD (Energy Performance of Buildings Directive) verplicht bestaande utiliteitsgebouwen met een nominaal vermogen boven 290 kW tot minimaal klasse B gebouwautomatisering. Nederland implementeert deze eis via het Bbl. Voor nieuwbouw geldt dat de gebouwautomatiseringsklasse wordt meegenomen in de BENG-berekening.

De norm classificeert per functie (verwarming, koeling, ventilatie, verlichting, zonwering) welke regelfuncties aanwezig moeten zijn per klasse. Klasse B vereist bijvoorbeeld individuele ruimteregeling voor verwarming, vraaggestuurde ventilatie en centrale monitoring met trendregistratie.

Voor u als FM-professional betekent dit dat de gebouwautomatisering niet langer een vrijblijvende investering is maar een wettelijke verplichting wordt. Inventariseer het huidige automatiseringsniveau van uw gebouwen volgens de classificatie van de norm. Stel een plan op om gebouwen die onder klasse B vallen te upgraden, en neem de automatiseringsklasse mee als eis bij renovaties en nieuwbouw. De norm biedt een objectief kader om investeringen in gebouwautomatisering te onderbouwen richting management.