Veiligheid van schoonmaakpersoneel in de zorg

Nederlandse context

De Arbowet en het Arbobesluit stellen eisen aan de bescherming van werknemers die met biologische agentia werken. De Nederlandse Arbeidsinspectie handhaaft deze wetgeving. Bij uitbestede schoonmaak geldt ketenaansprakelijkheid: de opdrachtgever (zorginstelling) is medeverantwoordelijk voor de arbeidsomstandigheden van ingehuurde krachten op het eigen terrein.

Kernbegrippen

Biologische agentia

Micro-organismen die een gezondheidsrisico vormen voor werknemers. Het Arbobesluit classificeert ze in vier risicogroepen; in ziekenhuizen is met name groep 2 en 3 relevant.

RI&E

Risico-Inventarisatie en -Evaluatie. Wettelijk verplichte analyse van arbeidsrisico's. Voor schoonmaakpersoneel in de zorg moet deze specifiek blootstelling aan biologische agentia en chemicaliën bevatten.

PBM-beleid

Beleid voor persoonlijke beschermingsmiddelen. Beschrijft per werksituatie welke PBM's verplicht zijn en hoe ze correct gebruikt en onderhouden worden.

Prikaccidenten

Verwondingen door naalden of scherpe voorwerpen die besmet kunnen zijn. Schoonmaakpersoneel loopt risico bij het legen van afvalbakken en het reinigen van behandelruimten.

Ketenaansprakelijkheid

De opdrachtgever is medeverantwoordelijk voor de arbeidsomstandigheden van ingehuurd personeel. Bij overtreding kan ook de zorginstelling beboet worden.

Wat de wet vereist

De Arbowet verplicht de werkgever om werknemers te beschermen tegen risico's op de werkplek. Voor schoonmaakpersoneel in de zorg betekent dit een specifieke RI&E die blootstelling aan biologische agentia, chemicaliën en fysieke belasting adresseert. Het Arbobesluit hoofdstuk 4 bevat aanvullende eisen voor werken met biologische agentia: voorlichting, vaccinatie-aanbod (hepatitis B), en protocollen voor prikaccidenten.

Bij uitbestede schoonmaak bent u als opdrachtgever ketenaansprakelijk. Dit houdt in dat u verifieert dat de dienstverlener een actuele RI&E heeft, dat het personeel voorgelicht en getraind is, en dat de juiste PBM's beschikbaar zijn. De Arbeidsinspectie kan zowel de dienstverlener als de zorginstelling aanspreken bij overtredingen.

Borg dit in uw contract en dagelijkse praktijk. Neem in het schoonmaakbestek op dat de dienstverlener een actuele RI&E overlegt, dat personeel aantoonbaar getraind is in het werken met biologische agentia en dat PBM-gebruik gecontroleerd wordt. Richt een meldprocedure in voor prikaccidenten met directe nazorg. Bied hepatitis B-vaccinatie aan schoonmaakpersoneel aan, ook als zij niet in dienst zijn van de instelling. Evalueer de arbeidsveiligheid jaarlijks in het contractoverleg.