Wat is de HAP-score voor hygiëne?

Nederlandse context

Het Hygiëne Audit Protocol is in Nederland ontwikkeld voor de zorgsector en wordt breed toegepast door ziekenhuizen, verpleeghuizen en GGZ-instellingen. De methodiek is afgestemd op de RIVM-richtlijnen en wordt door de IGJ herkend als valide meetinstrument voor reinigingskwaliteit. Meerdere softwareleveranciers bieden digitale HAP-audittools aan.

Kernbegrippen

HAP-score

Numerieke score die de visuele reinigingskwaliteit uitdrukt op een schaal. Wordt berekend uit steekproefsgewijze inspecties van ruimten en oppervlakken.

Visuele inspectie

Beoordeling van reinheid met het blote oog op basis van gestandaardiseerde criteria. Kijkt naar stof, vlekken, afdrukken, vuil en beschadigingen.

Steekproef

Selectie van ruimten en oppervlakken die geïnspecteerd worden. De steekproefgrootte bepaalt de betrouwbaarheid van de HAP-score.

Normering

Het afgesproken minimumniveau waaraan de HAP-score moet voldoen. Wordt vastgelegd in het schoonmaakcontract en verschilt per risicozone.

Trendanalyse

Het volgen van HAP-scores over tijd om patronen te signaleren. Dalende scores wijzen op structurele problemen; stijgende scores bevestigen verbetermaatregelen.

Hoe het werkt

De HAP-methodiek werkt met steekproefsgewijze visuele inspecties. Een getrainde auditor beoordeelt een selectie van ruimten op vooraf gedefinieerde criteria: is het oppervlak vrij van stof, vlekken, afdrukken en vuil? Elk oppervlak krijgt een beoordeling (voldoet/voldoet niet) en de scores worden geaggregeerd tot een totaalscore per afdeling, gebouw of instelling.

De kracht van de HAP-score zit in de standaardisatie. Omdat de beoordelingscriteria vastliggen, kun je scores over tijd vergelijken en benchmarken met andere instellingen. Dit maakt het een krachtig sturingsinstrument: je kunt contractueel een minimum HAP-score afspreken met je schoonmaakdienstverlener en bij onderpresteren concreet aanspreken op meetbare resultaten.

De beperking is dat visuele inspectie alleen zichtbare reinheid meet, niet microbiologische reinheid. Een oppervlak kan er schoon uitzien maar toch besmet zijn. Daarom wordt de HAP-score in de zorg vaak gecombineerd met ATP-metingen of microbiologische afdrukmonsters voor hoogrisico-ruimten. Samen geven ze een compleet beeld van zowel de esthetische als de hygiënische reinigingskwaliteit.