Allergenenmanagement op school

Nederlandse context

De NVWA handhaaft de allergenenwetgeving ook op scholen die voedsel verkopen of verstrekken. Daarnaast heeft de school op grond van de Wet op het primair onderwijs en de Wet voortgezet onderwijs een zorgplicht. Anafylaxie Nederland en het Voedingscentrum bieden protocollen specifiek voor onderwijsinstellingen. Sinds de opschaling van schoollunchprogramma's is allergenenmanagement urgenter geworden.

Kernbegrippen

Veertien EU-allergenen

Wettelijk vastgestelde lijst van allergenen die altijd gemeld moeten worden: gluten, schaaldieren, eieren, vis, pinda's, soja, melk, noten, selderij, mosterd, sesam, sulfieten, lupine, weekdieren.

Zorgplicht school

De wettelijke verantwoordelijkheid van de school om een veilige omgeving te bieden, inclusief bij voedselgerelateerde risico's.

Anafylaxieprotocol

Noodprocedure voor ernstige allergische reacties, inclusief toediening van adrenaline-auto-injector door getraind personeel.

Kruisbesmetting

Onbedoeld contact tussen allergene en allergeenvrije producten tijdens opslag, bereiding of servering.

Individueel zorgplan

Document per leerling met allergie dat beschrijft welke allergenen vermeden moeten worden en welke noodprocedure geldt.

Wat de wet vereist

EU-Verordening 1169/2011 en de Warenwet verplichten u om bij voedsel dat op school wordt verkocht of verstrekt de aanwezige allergenen kenbaar te maken. Dit geldt ook bij gratis schoollunches. De NVWA is de handhavende autoriteit en kan onaangekondigd controleren. Bij onverpakt voedsel mag de informatie mondeling worden verstrekt, mits schriftelijk onderbouwd.

Daarnaast heeft de school een zorgplicht op grond van onderwijswetgeving. Concreet betekent dit dat de school redelijke maatregelen moet nemen om leerlingen met een bekende allergie te beschermen. Stel voor elke leerling met een ernstige allergie een individueel zorgplan op, in overleg met ouders en de huisarts. Zorg dat personeel dat betrokken is bij voedseluitgifte getraind is in herkenning van allergische reacties en het gebruik van een adrenaline-auto-injector.

Voor de cateringdienst geldt: eis van de cateraar of vrijwilligers dat zij een allergenenmatrix bijhouden voor alle gerechten, kruisbesmetting actief voorkomen (gescheiden bereidingsruimtes of tijdslots) en bij menuwijzigingen direct de matrix actualiseren. Communiceer de allergeneninformatie via duidelijke bewegwijzering bij de uitgiftepunten en op het digitale menu. Bij schoolfeesten en traktaties is extra alertheid nodig: stel een schoolbreed traktatiebeleid op dat rekening houdt met de meest voorkomende allergiën.