Tussendoor: gezonde snacks schoolbeleid

Nederlandse context

Het Voedingscentrum adviseert dat ook het tussendooraanbod op school past binnen de Schijf van Vijf. Het Convenant Gezonde Schoolkantine strekt zich uit tot automaten en snackverkooppunten. Sinds 2024 is de verkoop van energiedranken aan minderjarigen verboden (Warenwet). Veel schoolbesturen worstelen met de spanning tussen de opbrengsten uit automaten (vaak verpacht aan een derde partij) en de gezondheidsambities.

Kernbegrippen

Automatenbeleid

Schoolbeleid dat bepaalt welke producten in drank- en snackautomaten mogen worden aangeboden.

Schijf van Vijf-producten

Producten die passen binnen de voedingsrichtlijnen van het Voedingscentrum: fruit, noten, volkoren crackers, water, ongezoete zuivel.

Energiedrankverbod

Wettelijk verbod op verkoop van energiedranken aan personen onder 18 jaar, van kracht sinds 2024 op grond van de Warenwet.

Pachtovereenkomst automaat

Contract waarbij een automatenleverancier een vergoeding betaalt aan de school voor plaatsing, in ruil voor exclusieve verkooprechten.

Schoolwinkeltje

Verkooppunt op school, vaak door leerlingen gerund als leerproject, waar gezonde snacks en dranken worden aangeboden.

Aanpak stap voor stap

Inventariseer het huidige tussendooraanbod. Loop alle automaten, verkooppunten en snackbars langs en noteer per product of het binnen de Schijf van Vijf valt. Gebruik de Kantinescan van het Voedingscentrum als referentie. In veel scholen zal het aandeel ongezonde producten boven de 50% liggen.

Stel een nieuw automatenbeleid op in overleg met de schoolleiding en de leerlingenraad. Het Voedingscentrum adviseert: 80% van het aanbod in de Schijf van Vijf, geen energiedranken (wettelijk verboden voor minderjarigen), geen frisdrank groter dan 250 ml, en water altijd als goedkoopste optie. Heronderhandel de pachtovereenkomst met de automatenleverancier op basis van dit beleid. De meeste leveranciers kunnen het assortiment aanpassen.

Maak gezond tussendoor aantrekkelijk. Een schoolwinkeltje gerund door leerlingen is een bewezen concept: het combineert ondernemerschap (leerproject) met gezond aanbod. Bied seizoensfruit aan voor 0,50 euro, noten in portiepakjes en huisgemaakte smoothies. Communiceer het beleid visueel met posters en digitale schermen. Evalueer na een semester of het aanbod wordt geaccepteerd en of de omzet het winkeltje draaiende houdt.